Controle woningtaxaties onder vuur

Zij klagen steen en been dat de banken een onwerkbare situatie hebben gecreëerd en dat de consument daar een te hoge prijs voor betaalt. Sinds 1 juli vorig jaar controleert het Nederlands Woning Waarde Instituut (NWWI) op verzoek van hypotheekverstrekkers en de Nationale Hypotheek Garantie (NHG) de onderbouwing van rapporten van woningtaxateurs.

In het verleden zijn grove fouten gemaakt door taxateurs, waardoor er veel te hoge hypotheken zijn verstrekt aan huizenkopers. Zo werden in de hypotheek bijvoorbeeld verbouwingen inbegrepen die nooit werden uitgevoerd.

Het NWWI controleert nu op verzoek van de geldverstrekkers en NHG de onderbouwing van de taxatierapporten. De getaxeerde waarde wordt dan getoetst aan modelwaarden die worden uitgespuugd door drie databanken. Hier wringt volgens taxateurs de schoen. „Die modelwaarden zijn gebaseerd op de kadastergegevens van drie referentiepanden, die vaak niet te vergelijken zijn met de woning die moet worden getaxeerd. Toch mag ik hier geen cent van afwijken en als ik dat wel doe, moet ik zelf zes referentiepanden aandragen”, verzucht een taxateur op de Veluwe, die anoniem wil blijven. „Dat betekent dat als ik een woning met een uitbouw moet taxeren, ik door brandgangen en tuinen in de buurt moet struinen op zoek naar een vergelijkbaar huis met een vergelijkbare uitbouw. Dan moet ik bij dat huis aanbellen om te vragen welke verbeteringen er verder zijn uitgevoerd. Was ik vroeger een uur of drie bezig met een taxatierapport, nu kost me dit vaak een dag of twee.”

Het NWWI belooft binnen maximaal twee werkdagen te komen met de validatie van de uitgevoerde taxaties, maar de wachttijden zijn al behoorlijk opgelopen. Bovendien is het instituut telefonisch slecht bereikbaar, klagen de taxateurs.

Ook de Vereniging Eigen Huis spreekt van een verkeerde ontwikkeling. De kosten van het nieuwe keurmerk worden immers doorberekend aan de huizenkoper, die boven op de gewone taxatiekosten tientallen euro’s extra moet betalen. „Taxateurs die hetzelfde kwaliteitsniveau bieden tegen een lagere prijs – maar niet zijn aangesloten bij het NWWI – worden buitenspel gezet. Dit verstoort de marktwerking, beperkt de keuze van de consument en leidt inmiddels aantoonbaar tot fors hogere prijzen”, aldus taxateur Job de Vries, werkzaam in Den Haag. , „We zijn als betrouwbare taxateurs de dupe van een paar rotte appels en het slechte controlewerk van banken in het verleden.”

Volgens makelaars komt deze handelwijze van het NWWI de doorstroming op de woningmarkt niet ten goede. „Vroeger stond er in het koopcontract een week of drie voor ontbindende voorwaarden. Dit is opgelopen tot een week of acht, omdat de raderen van de taxatie een stuk langzamer zijn gaan draaien. Daar zitten de verkopers van een huis niet op te wachten. Zij willen snel duidelijkheid of de kopers hun financiering wel rond krijgen”, verzucht makelaar Caren Dijkstra uit Delft.

Het NWWI erkent dat de werkwijze voor verbetering vatbaar is: „Het succes is ons boven het hoofd gegroeid. We werken met man en macht om de achterstanden weg te werken”, verontschuldigt de woordvoerder zich. Het instituut zegt met geldverstrekkers, taxateurs en NHG te praten over de invulling van de zo bekritiseerde modelwaarden.

NWWI zegt dat het instituut mede op initiatief van NHG is opgericht. „Onzin, maar daar koketteren zij graag mee”, gniffelt NHG-directeur Karel Schiffer, die zakendoet met NWWI én 13 andere controleinstituten. „Wij en veel banken accepteren geen taxatierapporten meer die niet zijn gecontroleerd. Gevolg is dat er een woud van keurmerkinstituten is ontstaan. Er moet op korte termijn één landelijk instituut komen.”